Özlemle Kardeşti Gürhan Uçkan
Günay Güner

Özlemle Kardeşti Gürhan Uçkan

Bu içerik 116 kez okundu.

Gürhan Uçkan unutulacak biri değil; çok özeldi, ayrı bir kişilikti. İlk anda anlamayan da olabilirdi ama kısa sürede içtenliğini, sıcaklığını kavrardınız. Uçkan’la arkadaşlık, dostluk mesafeye bakmadığı, hangi ülkelerde, hangi düzlemlerde olduğuna bakmadığı gibi, zamana da bakmazdı. Yaklaşımlar ve duygular örtüşmüşse derinlik kazanmıştır artık, ömürlüktür.

Gürhan Uçkan yazar (romancı, öykücü, ozan, denemeci, araştırmacı), gazeteci, çevirmen, fotoğraf sanatçısıydı. Subay oğluydu, 9 Mart 1948’de, Ankara’da doğdu. Babayı erken yitirdi. O acıyı bir yanında hep taşıdı. Yazı sevgisi ta çocukluk çağına, ilkokul dönemine uzanır. Ankara’yı, Cebeci’yi, izleyen onyıllar içinde Kızılay’ı, Konur Sokak’ı, giderek Atakule’yi içselleştirmişti. ODTÜ’lüdür (İdari Bilimler Fakültesi) Gürhan Uçkan. 1970’li yıllar; devrim, aydınlanma savaşımının yükseldiği dönemlerden biri. 12 Mart 1971’in ertesi… Yüksek lisans yapmak amacıyla İsveç’e gider. Gidiş o gidiş. Adeta Almanya’ya, Fransa’ya, Belçika’ya giden işçilerimiz gibidir; bedeni İsveç’te, yüreği, gönlü Türkiye’de.

Neredeyse her yıl gelirdi Türkiye’ye. Özlem giderirdi. Özlemle kardeşti sanki. Bir yanı hüzündü o yüzden. Her gelişinde dostlar buluşurdu(k). Yer mi? Cebeci’deki evi tabii ki. Oğanların, Küçükceylanların evlerini de mutlak eklemeli. İncelik onun kişiliğinde en doğal durumuna ulaşırdı.

Stockholm’de yaşardı Uçkan. Orada sürekli üretirdi. 1980 faşizmi yıllarında Bilim ve Sanat dergisinin Stockholm temsilciliğine de başladı. Bilim ve Sanat, yine yakınlarda, korona salgını günlerinde yitirdiğimiz Varlık Özmenek’in yönettiği dergiydi, faşizme direncin simgesiydi. Cumhuriyet gazetesinin 1992 yılından başlayarak yaşamının sonuna değin Stockholm temsilciliğini yaptı Uçkan. Temsilcilikle kalmadı, öykü tadında pazar yazıları yazdı, Stockholm başlığı altında… Cumhuriyet gazetesindeki görevinden büyük onur duyardı, bunu özellikle vurgulamalı. Çok severdi. Bu sevgiyi anlattığı denemeleri vardır.

Anadili konusunda çok bilinçli bir yazardı. Türkçenin değeri için şunları yazar:

“Yurtdışında kendi anadilinde yazan bir kişi, dilini korumakta son derece titiz olmak zorundadır. Eğer aile hayatına sahipse, hele çocuklar varsa, daha da titiz olmalıdır. Çocuklar, bütün gün okulda veya çocuk yuvasında o ülkenin diliyle konuştukları için evde dil kargaşası doğabilir. Ev dili, iki dilin karışımından oluşan melez bir hale gelebilir” (Münevver Oğan, Mustafa Sönmez, Nermin Küçükceylan, Günay Güner, Bir Demet Özlemsin-Gürhan Uçkan’ın Anısına, İsveç Atatürkçü Düşünce Derneği Yay., Ankara: 2007, s. 83).    

Pek çok yapıt, yüzlerce yazı yayımladı, çeviriler yaptı hiç kendini öne çıkarmadı. Çeviri demişken, tam da Tomas Tranströmer, Torny Lindgren çevirilerinin yayımlandığı dönemde, Nobel ödüllerini de belirleyen akademinin, İsveç Akademisi Çeviri Ödülü’nü kazanmıştı. Türk basınında yer aldı mı? Hayır ya da ne gezer… Yer alabilmesi için sergen (vitrin) yazarı olmanız gerek. Uçkan’ın, dostu Tomas Tranströmer’le (ki çok sonra Nobel Ödülü’nü de kazandı) olan çeviri yayım sürecinde de ilginç olayları yaşanmıştır. Tomas Tranströmer çevirmenin, Uçkan’ın adını kapakta da ve büyük olmasını ister, Uçkan ise tersini. Yetmez, ikisi de teliflerinin az olmasından yanadır…

Yine yapıtlarını çevirdiği Birgitta Stenberg’in “bilge ve neşeli gözlerinde keman yaylarından dökülen bir hüzün seziliyordu” dediği Gürhan Uçkan’ı, o güzel dostu 5 Aralık 2006’da yitirdik.

Unutulacak gibi değil; ışıklar içinde uyusun, şarabımız toprağına çiselesin.     

Gürhan Uçkan’ın Yapıtları

1982 -Gabriel (öyküler)

           Sevdalar Da Geçici (şiirler)

1986- Haykıran Sessizlik (şiirler)

1986- Güney Afrika Cumhuriyeti (araştırma)

1989- Gabriel (yeni öykülerle 2. basım)

1990- Bir Demet Özlem (şiirler)

1993- Mutlu Kadınlar (şiirler)

1994- Geceyarısı Güneşi (öyküler)

1997- Mutlu Kadınlar (yeni şiirlerle 2. basım)

1998- Kadınların İsveç’i (araştırma, Oral Çalışlar’la birlikte)

2000- Sevginin Çiçek Açtığı Yerde (öyküler)

           Hoşgeldin (şiirler)

           Kalıcı Kuşlar da Üşür (denemeler)

2001- Aşkın Yedinci Yüzü (roman)

Çevirileri

1983- Üç Kıtadan Desler (şiir antolojisi)

1998- Yunan Dosyası (Ali Cengizkan, İsveççe)

1987- Güneyde Söyleşiler (Marta Traba, roman)

1991- Gökyüzünde isyan (Sven O Bergkvist, roman)

           Yanlış Adım (Dan Mellin, öyküler)

           Gece Treninde Aşk ( 13 İsveçli yazardan birer öykü)

1994- Çölde Aşk (13 İsveçli yazardan birer öykü)

1997- Yılanın Yolu (Torgny Lindgren, roman)

           Bana Bundan Sonra İlk Dokunanın (Bodil Malmsten)

1998- Hüzün Gondolu (Tomas Tranströmer, şiirler)

1998- Uzunçorap Pippi (Astrid Lindgren’in çocuk romanı)  

2004- Finistere’de Suyun Fiyatı (Bodil Malmsten, roman)

2005- Pölsan (Torgny Lindgren, roman)

          İzmir Saat Üç (Tomas Tranströmer, şiirler)

          Çılgın Yıllar (Birgitta Stenberg, roman) 

 

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
İSVEÇ’TE, ÖZLEM ERDOĞAN SİGORTA SEKTÖRÜNDE 2019’UN EN İYİSİ SEÇİLDİ
İSVEÇ’TE, ÖZLEM ERDOĞAN SİGORTA SEKTÖRÜNDE 2019’UN EN İYİSİ SEÇİLDİ
STOCKHOLM’DA CUMHURİYETİMİZİN 96. KURULUŞ YILDÖNÜMÜ COŞKUYLA KUTLANDI
STOCKHOLM’DA CUMHURİYETİMİZİN 96. KURULUŞ YILDÖNÜMÜ COŞKUYLA KUTLANDI