Münevver Oğan’dan Çocuklara
Günay Güner
İnceyazın (edebiyat) kadar öz diline, anadiline dayanması, bağlanması gereken bir alan daha yoktur. Kuşkusuz ki bu gerçek yalnızca sözcük seçimiyle sınırlı değildir; tümce kurulumundan, geleneğin yazınsal birikimini yeniden yorumlamaya, değerlendirmeye değin geniş bir alanı içerir.
Münevver Oğan çocuk ve ilk gençlik yazınına da bu bağlamda büyük emek veren bir yazar. Türkiye’de çocuk yazını alanında genel durumun hiç de iç açıcı olmadığı, çocukların tin (ruh) dünyasını gözetmeyen, budunsal-dinsel katılıkları aktarma yoluyla biçimlendiren, çalakalem, dil özeninden yoksun, kötü basılmış, vurguncu, fırsatçı yayınların çocuk yazınını (giderek gençlik yazınını) kapladığı bilinen bir durum. İşte bu olumsuzluk içinde Münevver Oğan’ın yıllardır sürdürdüğü çalışmaların sonucu olan yapıtları adeta bir yaşam alanı oluşturuyor; deyim yerindeyse sera etkisi altında ne yapacağını bilemez durumdayken soluklanmak, cana gelmek olanağı yaratıyor.
İkinci kitabımız “Ta Tutarsa-Nasrettin Hoca ile Gülmek” de yine Ümit Öğmel’in övülesi resimleriyle sunulmuş. Bugüne değin çocuk yazınında Nasrettin Hoca gülmeceleri genellikle kısa ve basmakalıp biçimde yayımlandı. Bir yerde kaynak yapıttan koparıldı demek de yanlış olmaz. Münevver Oğan bu gülmece öykülerini ana kaynakların başlıca olanına, Pertev Naili Boratav’ın “Nasreddin Hoca” adlı yapıtına dayandırmış; gülmeceleri kolaycılığa kaçmadan kaleme almış. Çocuklarımızın sözkonusu evrensel birikimle tanışmalarının önemi çok büyüktür.
Ayrıca Oğan, dupduru, pırıl pırıl bir Türkçeyle yazıyor; çocuklarımıza Türkçe sevgisini de kazandırıyor.
Kitapların “nesne” olarak da çocukları okumaya çekmesi gerekir. Belirtilen kitaplar baskı niteliğiyle, cildinin, kâğıdının
Çocuklarımız masalsız, destansız, şiirsiz büyüyorlar. Düşgücünü devindiren alanlardı bunlar; yerlerini gelişmiş olanaklar mı aldı, hayır! Tersine savaşı bilgisunar oyunu, görsel oyun sanmalarına neden olan, savaşın, kıyımın acısını duymalarını engelleyen “aracı aygıtlarla” büyüyorlar. Eğitimde “doğru uyaranlar”a her zamankinden daha büyük gereksinim var. Yeniden insancı halkbilimsel köklerimize dönme, bu değerli kaynağı çocuklara ulaştırma zamanıdır.
Usta Yazar Muzaffer İzgü’nün sözleriyle söylersek, çocuk okuru olmayan toplumun yetişkin okuru da olmaz. Çocuk yazını işte bu değin önemlidir, yaşamsaldır.
“Maç Kaç Kaç?-Karagöz ile Hacivat Oyunları”, Münevver Oğan, Resimleyen: Ümit Öğmel, Yeni Umut Yayınları, 2015
“Ta Tutarsa-Nasrettin Hoca ile Gülmek”, Münevver Oğan, Resimleyen: Ümit Öğmel, Yeni Umut Yay., 2015
(Cumhuriyet Kitap, 28 Nisan 2016).