Soma’daki madenlerin özelleştirilmesinden sonra kazaların önüne geçilememiştir. Bunun altında yatan işverenin kar hırsı, iş güvenliğini ihmal etmesi ve gerekli önlemleri almaması ile işverene göz yuman sarı sendikalar ve devlet yetkilileri sorumludur.
Soma'daki maden faciası nöbet değişimi sırasında meydana gelmesi ölü ve yaralı sayısının artmasında önemli bir rol oynadı. Kazada ölenlerin sayısı 282’ye yükselirken iktidarın başı Erdoğan içeride 100'den fazla işçinin kaldığını açıkladı. 4'ü ağır 80 emekçinin yaralı olduğu belirtildi. Bakan Yıldız "Patlama sırasında maden ocağında 787 kişi bulunuyordu. 363 kişi kurtuldu" dedi.
Dün Soma’daki kazayı inceleyen İzmir Elektirk Mühendisileri odası, madende dün de süren yangının trafodan değil kapatılmayan bir damardan kaynaklandğını açıkladı. O da gazları algılayacak ve havalandırma sistemlerini yönetecek sistemlerin yetersiz ve eski olduğu tespitini yaptı. Havalandırma sistemininde tek giriş çıkışın olması facianın boyutunu artırdığı ifade edildi.
Basına yansıyan haberlere göre işveren eskiyen ve yetersiz olan elektirik panellerini, trafoları ve önemli unsurları değiştirmeyi kabul etmediği yönündedir. Kimi kısımların Avrupa’dan getirilmesi gereken aletlerin fiyatlarının çok yüksek olması işvereni kendine göre basit önlemler almaya sevk ediyor. Buna da iş güvenliğinden sorumlu birimler göz yumuyor, görmemezlikten geliyor. Kazadan kurtulan kişilerin anlattıkları kazanın kaçınılmazlığını gözler önüne seriyor. Madenlerdeki trafolar özel olarak üretiliyor. Yerleştirildikleri yerlerde de çevrelerine beton duvar örülerek izole ediliyor. “Alev sızdırmazlık” özelliğine sahip olan trafo patlasa bile çevreye zarar vermemesi, yangın çıkmaması gerekiyor. Trafo patlamasından sonra çıkan ve yayılan yangın akıllara böyle bir önlemin alınmamış olduğunu getiriyor. Bu durumda yedek jenatörlerin devreye girerek işçilerin boşaltılmasının sağlanması gerekiyor. Ölümlerin gazlardan olduğu keşinleşmişken bu da yedek jenatörlerin çalışmadığını gösteriyor.
Soma’ya giden CHP ve MHP milletvekilleri yaptıkları araştırmalarda ve konuştukları kişilerin anlattıklarından bir değerlendirme yaparak, kazanın ”göz göre geldiğini”ni dile getirdiler. CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel, “Ancak ne yazık ki ilk feragat edilen harcamalar iş ve işçi güvenliğini sağlamaya dönük harcamalar oluyor” dedi.
Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) tarafından 2005 yılında özelleştirilen Soma madenlerini alan Soma Holding Türkiye’nin numaralı maden işletmecisi konumunda bulunuyor. Yılda 6 milyon ton kömür üretiyor. Şirketi sahibi Alp Gürkan’ın yıldızı 2005’ten sonra özelleştirilen maden ocaklarıyla parlıyor.
Soma maden faciasındaki çaresizlik sürerken, öfkeler hükümete bedduaya dönüştü...
Çin’den daha kötü durumdayız
Dünya kömür rezervinin yüzde 0.2’sine sahip, linyit üretiminde 35 ülke arasında 4. sırada, taşkömürü üretiminde 50 ülke arasında 44. sırada yer alan Türkiye, maden kazalarında birinci sırada.
Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO) göre dünya maden kazalarında sabıkalı ilk üç ülke sırasıyla; Türkiye, G. Kore ve Çin.
Türkiye’de maden kazaları ölümleri, maden üretiminde dünya birincisi olan Çin’in 5.7 katı, ABD’nin 361 katı.
2011 ILO verilerine göre, Türkiye maden kazalarında 100 bin kişide 133 ölümle dünyada birinci sırada. Çin’de bu rakam 106. Çin’de ölümler yüzde 75 azaldı.
Maden devi Almanya’da son 30 yılda sadece 3 kişi öldü. 2 Ekim 2013’te ülkede potasyum madeninde yaşanan gaz patlaması sonucu 3 işçi yaşamını yitirdi. Aynı tarihler arasında (1983-2013) Türkiye’de maden ocaklarındaki ölüm sayısı 1378.
TEPAV’ın “2010 Maden Araştırma Raporu”na göre 2008’de milyon ton taşkömürü üretimi başına düşen ölüm oranı Türkiye’de yüzde 7.22, Çin’de yüzde 1.27, ABD’de yüzde 0.02.
İsveç Postası