Mehmet Öget - Vedat Erenoğlu / İsveç Postası

ABF, Katasalen’de düzenlenen etkinlik Gazi Mustafa Kemal ve şehitler için bir dakikalık saygı duruşuyla başladı, İstiklal Marşı’nın salondakiler tarafından söylenmesinin ardından açılış konuşmasını İsveç ADD Başkanı Mustafa Sönmez yaptı. Sönmez, açılış konuşmasında, Atatürk’ün gerek Türkiye’de ve gerekse yurtdışında yeterince anlaşılmadığını gözlemlediklerini bu nedenle Devlet Eski Bakanı Namık Kemal Zeybek’i konferans vermek üzere İsveç’e davet ettiklerini belirtti. Daveti kabul ettiği için Sayın Namık Kemal Zeybek’e teşekkür etti.

Sönmez, Mevcut iktidarın, Atatürk’ün adını kitaplardan, meydanlardan, sokaklardan silmek ve onu unutturmak için çok büyük bir çaba içinde olduğunu belirti. Atatürkün günümüzdeki önemi, düşünceleri, din anlayışı, dine bakışı ve Atatürk’ün diktatör olup olmadığı konularında düşüncelerini paylaşmak üzere sözü Devlet Eski Bakanı Namık Kemal Zeybek’e bıraktı.
 

Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit (yol gösterici) ilimdir, fendir” sözüne atıfta bulunan Zeybek, Selçuklular ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde bilime ve bilgiye gösterilen yaklaşımı irdeledi ve dinin bir bilim değil, bir bilgi dalı olduğunu belirtti. Bir bilginin bilim olabilmesi için gözlem, deney, araştırma sürecinden geçerek elde edilmesi gerektiğini vurguladı.

Atatürk’kün 57 yıllık hayatı boyunca 4000 civarında kitap okuduğunu söyleyen zeybek, kendisinin 24 kitap okuyarak hukuk fakültesini bitirdiğini ekleyerek Atatürkün okuduğu kitap sayısının büyüklüğüne dikkat çekti. Atatürk’ün, fikri alanda Émile Durkheim, Montesquieu, Ziya Gökalp, Namık Kemal, Filibeli Hilmi ve Tevfik Fikret’ten etkilendiğini söyleyen Zeybek, şu anda okunan müfredatın Osmanlı Tarihi’ni sadece savaşlara indirgediğini, bizimle ilgisi olmayan Arap tarihinin okutulmasının özellikle de Emevi Tarihi’nin, kendi tarihimiz gibi okutulmasının olumsuzluklarına değindi. Tarihi anlatırken Osmanlı öncesi Türk Tarihi’nin ihmal edildiğini ve tüm tarih anlatımlarında bilim ve teknolojiyi kullanma şeklinden bahsedilmemesini büyük bir bir eksiklik olarak niteledi. Yavuz (Zalim) Sultan Selim’den itibaren bilimin eğitimdeki yerinin gün geçtikçe azaldığını, Ebu Suud’un uygulamalarını çok büyük zarar verdiğini söyledi, Ebu Suud’un Osmanlı tarihindeki büyük alim değil, en büyük yobaz olduğunu vurguladı. Sanayileşmenin İngiltere’de başladığını, İngiltere’nin pazar araken Osmanlı’yı kendi pazarı haline getirmek için 1838 yılında imzalanan Osmanlı İngiltere Ticaret Anlaşması (Balta Limanı Anlaşması) ile temelleri atıldı. Bu anlaşmayla gümrüklerin ve iç gümrüklerin kaldırılmasıyla Osmanlı tamamen İngiltere’nin pazar alanına dönmüştür, Osmanlı’daki dokuma, ipek, bıçak sanayileri ölmüştür, 1854 yılında ilk alınan borç ile borçlanma ekonomisinin başlamıştır ve 1881 imzalanan Düyun-u Umumiye ile ekonminin kontrolünün tamamen alacaklaıların eline geçmiştir diyen Zeybek bu tarihten sonra iktidardaki Padişahların, sadrazamların tamammen yetkisizleştiklerinin vurguladı.
 

Kurulan Türk Devleti’nin temeli Türk Kavimine dayanır, devlet laiktir, dini İslam’dır, mezhebi ise sünni ve Maturi’dir diyen Zeybek, Atatürk’ün, kendisinin Bektaşi olduğunu, inancın da Melamilik olduğunu sözlerine ekledi.
 

Atatürk’ün din anlayışıyla ilgili olarak;  Atatürk’ün bugünkü müslümanlık anlamında müslüman olmadığını, bektaşi kültüründe yetişmiş, Makedonya’da, Ohri Vilayeti’nin, Debre ilçesine bağlı Kocacık Köyü’nden olduğunu söyleyen Zeybek, Atatürk’ün etkilendiği, Tevfik Fikret’in inancının temelinde vahdet-i vücut olduğunu yani “hilkatın kendisidir halik” düşüncesine inandığını, bir başka tabirle halik, hilkat ve mahluk’un aynı şeyler olduğuna inadığını sözlerine ekledi. Bu anlamda Atatürk’ün Vahdet-i Vücutçu olduğunu söyledi. Atatürk’ün otoriter bir lider olduğunu ancak kendisinin diktatör olarak nitelenmesinin asılsız ve haksız olacağını belirtti. Namık Kemal Zeybek, ikinci bölümde izleyici sorularını yanıtladı.

20 Nisan 2015 Pazartesi günü aynı salonda, saat 18:00’de İslam Tasavvufu, Yesevilik, Bektaşilik ve Alevilik konusunda bir konferans verecek.

                                                        İsveç Atatürkçü Düşünce Derneği Başkanı Mustafa Sönmez

                                                                              Kültür Eski Bakanı Namık Kemal Zeybek



                                                                               Ömer Bilginalp

                                                                                 Sefa Tunç

                                                                                       Vedat Erenoğlu