KULU BELEDİYESİ BELİRTGESİNDE TARİH YANLIŞI YAPILIYOR!

İç-Anadolu’nun tipik bir ilçesi olan Kulu hakkında yeterlice bilgilere bugünde sahip değiliz.. Kulu ne zaman kurulmuştur ve ilk kuranlar kimlerdir? Bu konuda türlü rivayetler mevcuttur. Tarih araştırmacısı Devrim Sönmez Kulu’nun ilk belediye olma özelliğini kazandığı güne yine Kulu Belediyesi’nin yayınladığı ”belirtgesi”ndeki bir yanlıştan yola çıkarak ışık tutmaktadır.

KULU BELEDİYESİ BELİRTGESİNDE TARİH YANLIŞI YAPILIYOR!
KULU BELEDİYESİ BELİRTGESİNDE TARİH YANLIŞI YAPILIYOR!
Bu içerik 3504 kez okundu.

DEVRİM SÖNMEZ/ Tarih Bilimi Uzmanı

 

Kulu Belediyesi belirtgesinde, belediyenin 1923 tarihinde kurulduğu bilgisi yer almaktadır. Fakat yaptığımız araştırmalar neticesinde, Kulu Belediyesi’nin 1923 tarihinde değil, Osmanlı Devleti döneminde önce 1834 tarihinde Kureyşözü kazasının ve sonra 1866 tarihinde Esb-i Keşan (Atçeken) kazalarının merkezliğini yaptığı anlaşılmaktadır.

Başbakanlık Osmanlı Arşivi nüfus defterlerine göre, 1834 tarihinde Kulu idari olarak Kureyşözü kazasının merkezi idi. Bugün Kulu’nun bir nahiyesi olan Kozanlı adı geçen tarihlerde Kureyşözü kazasına bağlı bir köydü. 1845 tarihinde, Kureyşözü kaza merkezi el değiştirerek Kulu’dan Kozanlı’ya geçti.[1]

1862 tarihinde, Ankara sancağına bağlı olan Esb-i Keşan Kazası, aşiret beylerinin isteği üzerine 1866 tarihinde, Kulu köyü kaza merkezi kabul edilerek Konya sancağına bağlanmıştır.[2]

Tanzimat dönemi öncesi, belediye idaresi dini esaslara dayanmakta ve Kadı tarafından temsil edilmekteydi. Kulu, 1834 tarihinde yani Tanzimat dönemi öncesinde, Kureyşözü kazasının merkezi durumundaydı ve bir Kadı tarafindan yönetiliyordu. Kadılar, adli, idari ve belediye yetkilerine sahip birer devlet memuru olarak görev yapmışlardır. Yani Kadılar hem yargıç, hem mülki amir hem de belediye başkanlığı görevini üstlenmişlerdir. O tarihlerde, adli, idari ve belediye teşkilati ayrılığı söz konusu değildi. Kadıların makamı, mahkeme ve hükümet binasi olduğu kadar aynı zamanda belediye hizmetlerinin görüldüğü yerdi. Bu işlevleri yerine getirmekle görevli Kadı’nın, Naip, Subaşı, Muhtesip ve İmam gibi yardımcıları bulunuyordu. Naip, Kadı’ya adli işlerde yardım eden görevliydi. Subaşı, kazanın asayişini sağlamakla görevliydi ve Kadı’ya karşı sorumluydu. İmam, mahalle yöneticisi idi. Muhtesip ise bir nevi zabita memuru, belediye görevlisiydi. Muhtesip, esnafı denetler, esnaf ve zanaatkarların kar oranlarını belirler, esnafın temizliğini kontrol eder ve yaptırımlari uygulardı. Tanzimattan sonra ise, modern belediye örgütlenmesi için adımlar atıldı.[3]
 


                                        1834 yılında Kureyşözü Kazası Merkezi Kulu. Harita: Mehmet Yılmaz
 

Her ne kadar Kulu Belediyesi belirtgesinde yazan 1923 tarihi, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kurulmasıyla ilgili olduğu düşünülse de, Kulu gibi, Osmanlı Döneminde kurulan bazı diğer belediyeler belirtgelerinde ilk kuruldukları tarihleri yazmayı uygun bulmuşlardır. Örneğin; Manisa İline bağlı Kula Belediyesi belirtgesinde 1866 tarihini, Mersin İline bağlı Mut Belediyesi ise belirtgesinde 1869 tarihini kullanmayı münasip görmüşlerdir. Kanaatimizce, Kulu Belediyesi belirtgesinde yazan 1923 tarihi değiştirilmeli, ilk belediye hizmetinin başladiği 1834 tarihi yazılmalıdır.





Devrim Sönmez kimdir?

 

1977 tarihinde Kulu’da doğdu. Selçuk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümünü ve Eğitim Fakültesi Pedagojik formasyon eğitimini 2000 tarihinde tamamladı. Kulu ve Konya’da çesitli okullarda vekil ögretmen ve yönetici olarak çalıştı. 2008 Tarihinde Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EskiçağTarihi Bölümünde ”Antik Dönemde Anadolu’da Müzik ve Müzik Aletleri” tezini vererek Yüksek lisans eğitimini tamamladı. Daha sonra evlenerek İsveç’e geldi, İsveç Sigtuna Müzesi ve Sanat kurumunda tarihçi ve turist rehberi olarak staj yapmaktadır. Evli ve Yaren adında bir kız çocuğu vardır.



[1] Mehmet Yilmaz, ”Tanzimat Döneminde Yapilan Nüfus Sayimlarina Göre Kulu Köyü”,  Kulu Sempozyumu Bildirileri 19-21 Ekim 2012, Konya, 2013, s. 88, 89.

[2] Mehmet Yilmaz, Konya Vilayetinde Muhacir Yerlesmeleri 1854-1914, Basilmamis Doktora Tezi, Konya, 1996, s. 112.

[3] Muharrem Es, ”Osmanli Döneminde Mahalli Idareler”, Yerel Siyaset Dergisi, Sayi: 27,  Istanbul, 2008.

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
ATATÜRK: “ÖĞRETMENLER YENİ NESİL SİZİN ESERİNİZ OLACAKTIR”
ATATÜRK: “ÖĞRETMENLER YENİ NESİL SİZİN ESERİNİZ OLACAKTIR”
BUGÜN 5 ARALIK TÜRK KADININA SEÇME VE SEÇİLME HAKKININ TANINMASININ 90. YIL DÖNÜMÜ KUTLU OLSUN
BUGÜN 5 ARALIK TÜRK KADININA SEÇME VE SEÇİLME HAKKININ TANINMASININ 90. YIL DÖNÜMÜ KUTLU OLSUN