İsveç’in en çok satan sabah gazetelerinden Dagens Nyheter’e konuşan Karşı Casusluk Bölüm eski şefi ve daha sonra Ulusal İstihbarat Başkanı da olan Olof Frånstedt, sosyaldemokratların İsveç iç politikasını Rus temsilcilerinin de bulunduğu toplantılarda tartıştıklarını ileri sürüyor. İnformasyon Büro adı altında 1960 yıllarda kurulan İstihbarat Örgütü, İsveç Sosyaldemokrat İşçi Partisiyle çok yakın ilişkiler içerisinde bulunuyor. Bu büro işyerlerinde komünistleri ve aşırı solcu olanları fişlemek için sosyaldemokrat insanları kullanıyor. Fakat zaman içinde Sosyaldemokratlar bu ilişkinin çok düşük düzeyde var olduğunu kabul ediyorlar.

Olof Frånstedt tanınmış Sosyaldemokrat şahsiyetlerin önemli bilgileri İnformasyon Bürosu’na teslim ettiklerini kitabında ele alarak, “Bu durum beni şaşırtmadı ama o dokümanları okuduğum zaman fazlasıyla heyecanlandım” diyor Dagens Nyheter gazetesine. Ayrıca İB’nun arşivinden o zaman Uluslararası İlişkilerden sorumlu Sekreter olan Anders Thunborg’un imzalamış olduğu dokümanları gösteriyor. Anders Thunborg daha sonra BM’de elçi, Savunma Bakanı ve Moskova Büyükelçisi oldu. İB’de onun kod adı “Kaynak 1151” olarak kaydedilmiş.

Sosyaldemokrat Parti içinde çok tanınmış bir sima olan Pierre Schori partide Uluslararası İlişkilerden sorumlu Sekreter oldu. İB onu da “Kaynak 1152” olarak kayıtlarına geçirmiş. Pierre Schori’nin de İB’ye gizli raporlar yazdığını belirtiyor. Pierre Schori daha sonra Dışişleri Bakanlığında Müsteşarlık, Yardım Bakanı, AB Parlamentosu’nda grup liderliği ve BM’de elçi oldu. Dagens Nyheter Pierre Schori’yle ilgili belgeleri kendisine gösteriyor ama, Olof Frånstedt, “Bunları biliyorum” derken “Kaynak 1152” hakkında yorum yapmıyor. Fakat, “Ben zamanında o dokümanlar hakkında Sosyaldemokrat parti meclisine yazdım. Onlar daha sonra İB’ye birşeyler yazdılar mı, bilmiyorum” ifadesini kullanıyor.

Bugün Frånstedt 83 yaşında ve şimdiye kadar çok sayıda söyleşiler vermiş ama büyük ölçüde gizli şeyleri dile getirmekten kaçınmış. Yazdığı kitabında İsveç’in çok dikkatli olduğu terör olaylarına ve casusluk işlerini ele alarak, anlatıyor. Dolaysıyla yazdığı kitapla bir borçluluk duygusundan kurtulmak için gizlilikleri anlatmaya karar vermiş. Bunu kısaca şöyle açıklıyor: “İnsanın bugünde kitapta geçenleri anlatmaması gerektiğini biliyorum. Fakat İsveç halkı nasıl olsa birgün bunları öğrenecek. Bu nedenle İsveç halkının neler olduğunu bilmesi açısından yazdım. İnsan uzun süre gizlilikleri kendisi için saklayamıyor” görüşünü dile getiriyor.

İB gizli bir teşkilat ve Ulusal İstihbarat Örgütü’nün (Säpo) bir ölçüde yaptığı işleri yapıyor. İB Genelkurmayın altında örgütlü bir neyi askeri istihbarat örgütü ve genellikle komünistleri ve aşırı solcu kişileri izliyor ve fişliyor. Bu örgütün varlığını tanınmış yazar Jan Guillou ve gazeteci Peter Bratt ilk kez 1973 yılında Folket i Bild/Kulturfront (Halkın Aynası/Kültür öncüsü) adlı gazetede ortaya çıkarıyorlarlar.

Franstedt’in sahip olduğu belgeler 1964 – 1968 yılları arasında Rusya ile Amerika’nın soğuk savaşın en yoğun yaşandığı yıllara ait olaylara ışık tutuyor. İsveç’in  Amerika’nın Vietnam savaşını en çok eleştirdiği yıllar. Aynı zamanda parti içinde de ABD’ye karşı büyük bir hoşnutsuzluk egemen ayrıca sosyaldemokratlarla eski İsveç komünist partisi (bugünkü Sol Parti) arasında da yoğun bir çekişme var. İsveç Komünist Partisi 1967 yılında C.Hermansson’un liderliğinde Rusya Komünist Partisinden uzaklaşıyor.

Anders Thunborg, Pierre Schori ve parti sekreteri Sten Andersson Ruslarla birçok gizli toplantılar yapıyorlar. Bu toplantılara Rus Büyükelçiliğinden 1. Müsteşar Mikhail Streltsov ve yine elçilikten üst düzey KGB memuru da katılıyor. Tutanaklar “BE” olarak gizlilik damgasıyla saklanıyor. BE, o zamanki Säpo şefi Birger Elmér.

Olof Frånstedt hala şaşkınlığını gizlemiyor ve, “ Gayet açık Streltsov çeşitli biçimlerde Rus komünist partisiyle, sosyaldemokratları yakınlaştırmak için uğraştı. Sosyaldemokratlar buna pek karşı değil gibiydiler.

Bu kitap İsveç’te yayınlandığı zaman uzun tartışmalara sahne olacağa benziyor. Çünkü bu kitapta sosyaldemokratlar ve dünyada çok bilinen kişilerin adları geçiyor. Sten Andersson Dışişleri Bakanlığı da yapmış bir şahsiyet. Bugün gerek Thunborg gerek Andersson hayatta değiller. Pierre Schori kendisininde o dönemleri anlatan bir kitap yazmaya çalıştığını söylüyor. Konuşmasına devamla, “Amacımız  soğuk savaşın yansımalarını kırmak ve tansiyonu düşürmekti. Ayrıca komünizme karşı duvar örmek yerine onu ilişkilerle safdışı etmenin yollarını aramaktı” görüşünü ileri sürüyor.

Pierre Schori’ye yöneltilen soruların birinde, toplantılarda neler konuşulduğuna dair. Schori, “Duruma göre, hem birşeyler aldık hem de verdik” yanıtını veriyor.

 

İsveç Postası