DİSK KURULTAYI’NIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

Uzun yıllar İsveç’te yaşayan ve Türkiye’ye dönen 1980’lı yıllarda İzmir Sağlık İş Sendikası Başkanlığı yapan Hasan Fehmi Mavi, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu 'Kurultayı' üzerine bir değerlendirme yazısı yolladı. Yazıyı yayınlıyoruz.

DİSK KURULTAYI’NIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
DİSK KURULTAYI’NIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
Bu içerik 1798 kez okundu.

DİSK Kurultayı'nın Düşündürdükleri

Hasan Fehmi Mavi

 

 

DİSK’in Kuruluşundan (13 Şubat 1967) 49 yıl sonra yapılan 15. Genel Kurulunda yaşananlar; ülkemizdeki sendikal hareketin içinde bulunduğu bunalımı sergilemesi açısından düşündürücüdür.

Sorunun kaynağına geriye DİSK’in kuruluşuna gidelim. DİSK’in kuruluşu gereklimiydi yoksa bir zorunlulukmuydu? Yanıtı DİSK’in kurucu Genel Başkanı, işçi önderi; Kemal Türkler verdi. “Türkiye İşçi Partisi TİP’i Kurduğumuz için TÜRK-İŞ’ten tasfiye edildik. Uzun süre (Maden-İş, Basın-İş ve Lastik-İş sendikalarının yöneticileri olarak) TÜRK-İŞ’e geri dönebiliriz düşüncesiyle bekledik. Çünkü sendikal hareketin parçalanmamasını istiyorduk. İşçi sınıfının sınıf sendikal birliğini savunduğumuz için  TÜRK-İŞ’ten dışlanmıştık. Bir anlamda DİSK’i kurmaya mecbur bırakıldık”

 

Türkiye İşçi Partisi, antikapitalist-antiemperyalist bir duruşu ve düşünceyi savunuyordu. Sömürü düzenine cepheden karşı olduğunu söylüyor. Bu temelde, sistem partilerinden ayrışıyordu. Neden ki kurucuları Kemal Türkler ve arkadaşları bu düşüncedeydi.

 

Bu nedenle, TÜRK-İŞ üzerinde etkin olan iç ve dış (egemen) güçler; sınıf sendikal hareketin TÜRK-İŞ içinde mayalanmasını önlemek için TİP’in kurucularını ve sendikalarını; TÜRK-İŞ’ten tasfiye etti.

 

Kurulduktan hemen sonra hızla gelişen ve işçi sınıfının güvenini kazanan DİSK’in önünü kesmek için sermayedar kesimi Hükümetteki Adalet Partisi aracılığıyla işçilerin; sendika seçme, grev ve toplusözleşme hakkı tanıyan 274 ve 275 sayılı yasaları, 11 Haziran 1970 tarihinde değiştirmelerine karşı; DİSK, 15-16 Haziran 1970 tarihlerinde 150 binin üzerinde işçinin katılımıyla grevli direnişe geçti. Şehitler verdi. Sorunu  bu şanlı direnişiyle kamuoyuna mal etti. Ardından Türkiye İşçi Partisi ve CHP‘nin Anayasa Mahkemesine başvurmasıyla; Anayasanın 46. maddesine aykırı olan değişiklikler: 9 Şubat 1972 tarihinde iptal edildi.     

 

DİSK’in direnişi, sonuçları ve kazanımları itibarıyla, Türkiye işçi sınıfı tarihine altın harflerle yazıldı. Bu başarının ardında ana etmen hiç kuşkusuz, Türkiye İşçi partisiydi   

 

15-16 Haziran direnişiyle DİSK, işçi sınıfının güvenini kazanarak, sınıf sendikal hareketi yarattı. Giderek 1970’li yıllar, DİSK’in yıldızının parladığı yıllar oldu. Ve bütün gözler, DİSK’e çevrildi.  Birçok siyasal örgüt, DİSK üzerinde etkin olma yarışına girdi.

 

Yetmişli yıllarlın başlarında Türkiye Komünist Partisi, TKP’nin DİSK üzerinde etkin olduğu biliniyor. Ne var ki inisiyatif hep Kemal Türkler ve arkadaşlarında olmuş. 1973 ve 1977 genel seçimlerinde DİSK, CHP’ye oy verilmesi yönünde tavır koymuştur. Daha doğrusu TKP, kaleye (DİSK’e) dışarıdan müdahale etmek yerine; kaleyi içinden fethetme yoluna gitmiş. Etkilide olmuştur.

 

Ne var ki DİSK’in öncülüğünde 15-16 Haziran, 1976-77 tarihlerinde gerçekleştirilen ilk kitlesel 1 Mayıs, DGM ve benzeri büyük eylemliliklerin önünü açan TKP; yanı sıra daha ileri giderek kendisinin yapması gereken; Ulusal Demokratik Cephe, UDC çağrısını DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler’e 28 Temmuz 1977 tarihinde yaptırarak önemli bir taktik hata yapmış. Kemal Türkler ve dolayısıyla DİSK’e emperyal güçler ve işbirlikçilerinin saldırısına zemin hazırlamış. Ve ne yazıktır ki bu operasyon Ecevit üzerinden yürütülmüştür.

Aslında Ecevit üzerinden DİSK’e yapılan operasyon, giderek 24 Ocak kararlarıyla; ülke ekonomisinin küresel sermayeye eklemlenmesi operasyonunun ana halkasını oluşturmasından başka bir şey değildi.

Şöyle ki Demirel ve Ecevit’in TÜRK-İŞ’in üzerinde etkin olma mücadelesini; Ecevit’in kaybetmesiyle sonuçlanması üzerine: Ecevit, komplocu bir yaklaşımla; DİSK’i ele geçirmek için GENEL–İŞ ve OLEYİS’i TÜRK-İŞ’ten kopararak: DİSK’e soktu. DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler, bu gelişi görmesine rağmen; DİSK’te sendikal birliğin sağlanacağı düşüncesiyle 22-29 Aralık 1977 tarihinde yapılan 6. Genel Kurulda CHP’li Abdullah Baştürk’ün DİSK Genel Başkanlığının önünü açmıştır.    

     

Aynı zamanda bu kurultayla DİSK’te, Kemal Türklerin on yıl bir işçi önderi olarak; (o hiçbir zaman “sendikacı” olmadı) 15-16 Haziran, DGM ve 1 Mayıs direnişleri gibi daha birçok şanlı eylemliliklerle; işçi sınıfımızın tarihine altın harflerle yazdığı tarih de sona ermiş oldu. Militan sınıf sendikal anlayış yerini: düzen sendikacılığına bıraktı. Ve giderek içinden ayrıştırılarak, Kemal Türklerin kurucusu olduğu Maden-İş’in bugünkü devamı Birleşik Metal-İş; DİSK yönetiminden dolayısıyla DİSK’ten tasfiye edildi. Kısa süreli DİSK Genel Sekreterliği yapan Birleşik Metal-İş Genel Başkanı Adnan Serdaroğlu, DİSK Yönetiminin DİSK ilkelerine yabancılaştığını görerek onlardan ayrışarak, istifa etmek zorunda kaldı. 

 

CHP tabanının önemli bir kesiminin, parti yönetiminin parti ilkelerini ayaklar altına alan sürekli eylemliliklerine rağmen; Atatürk’e olan bağlılıklarından dolayı gözleri kapalı CHP de kalmaları gibi: Birleşik Metal-İş sendikası yöneticileri de Kemal Türklerin uğrunda canını verdiği DİSK’teki mücadelesine ve ilkelerine sahiplenme adına: Kemal Türkler döneminden eser kalmayan ve ilkeleri çiğnenerek bölücülerin arka bahçesi haline getirilen DİSK’e sahiplenmeleri anlaşılır değildir.

 

Neden ki Abdullah Baştürk’ün DİSK’e Genel Başkan seçtirilmesinden sonra, sınıf sendikacılığına; antikomünizm cephesinden karşı çıkılmış. Bu ilkeyi savunan başta Maden-İş olmak üzere diğer sendikalar; tıpkı TÜRK-İŞ’te olduğu gibi bilinçli olarak DİSK’ten dışlanmıştır. O günden bu güne, DİSK’in temel ilkesi olan sınıf sendikal mücadele anlayışı; yerini: anarko-sendikalizme bırakmış. Yani, sendikayı siyasi örgüt, siyasi örgütü de sendika gibi gören sapmaya teslim olmuştur.

 

Öte yandan Genel-İş’in belediyelere bağlı, hizmet işkolu sendikası olması nedeniyle kaçınılmaz olarak örgütlenmesini sağlayan yetkili oldukları CHP’li ve HDP’li belediyelerin etkisi altında kalmış ve doğal olarak Genel-İş şube yönetimlerinin önemli bir kısmı; bu belediyelerle uzlaşan kişilerden oluşmuştur.

 

Aynı zamanda DİSK’in en büyük sendikası konumunda olan ve de genellikle Genel Başkanları, banko DİSK Genel Başkanlığına getirilen Genel-İş’in bırakalım ilkeli sınıf sendikal çizgi izlemesini; sendikal bağımsızlığı tartışılır bir yapıdadır. 

 

Bu bağlamda DİSK 15. Genel Kurulunun, bölücülerin gövde gösterisine dönüşmesi hiçte şaşırtıcı değildir.

 

DİSK Yönetimlerinin neden TMMOB, TTB ve KESK gibi yönetimlerinde bölücü ve sahte solcuların etkin olduğu kuruluşlarla eylem ve güç birliği içine giriyor? Sorusunun yanıtını, DİSK’in manipüle edilebilen sınıf uzlaşıcı; anarko-sendikalist yapısında; aramak gerekir.     

 

15. DİSK Kurultayı yapılalı bir ayı geçmesine karşın; kurultayda yaşanılan bölücü gösterilerin nedenleri yeterince değerlendirilmediği gibi: DİSK Yöneticilerin olaylar karşısındaki suskunluğu emekçi kamuoyunca değerlendirmelidir.

 

Bugün DİSK’te yaşanan anarko-sendikal sendromun nedenlerini doğru değerlendirebilmek için geçmişte DİSK’in kimi Yönetimlerinin onulmaz hatalarında aramak gerekir.

 

12 Eylül darbecileri, TÜRK-İŞ dışında; tüm siyasi partileri, sendikaları ve diğer demokratik kitle örgütlerini kapattı. Yöneticilerini tutukladı ve mal varlıklarına el koydu.

 

Darbeci generaller, TÜRK-İŞ’î kapatmayarak ve Genel Sekreteri Sadık Şide’yi de hem Kurucu Meclislerine üye ve hem de Çalışma Bakanlığına getirerek akıllarınca Dünya kamuoyuna: “Bakın biz en büyük işçi sendikal konfederasyonumuz TÜRK-İŞ’i kapatmadık. Genel Sekreterini de Çalışma Bakanı yaptık. Sandığınız gibi, halk düşmanı hele de de işçi düşmanı hiç değiliz” sanısını vermek istedi. 

 

Öte yandan kapatılan DİSK’in, MİSK’in ve diğer sendikaların üyeleri; akın akın TÜRK-İŞ bayrağı altında toplanmaya; üye olmaya başladıklarında: Cuntacılar ve efendileri emperyalistler henüz TÜRK-İŞ’te işçi sınıfının sendikal birliğinin sağlanacağına inanmıyordu.

 

Ne zaman ki DİSK ve MİSK’in ve diğer kapatılan sendikaların aktif üyeleri, TÜRK-İŞ’te kaldıkları yerden sınıf mücadelesinin ateşini yaktılar. Giderek TÜRK-İŞ; büyümeye, kızararak olgunlaşmaya doğal olarak bir dizi eylemlilikler içine girmeye başladı. Özelleştirmelere ve baskılara karşı, 1987 Nisan bahar eylemleri ile başlayan ve 30 Kasım 1990 da grevle ve 6,7,8 Şubat 1991 tarihlerindeki Turgut Özal ve Hükümeti hedef alan “Çankaya’nın Şişmanı İşçileri düşmanı” sloganıyla simgelenen ve 100 bin.işçinin katılımıyla yükselen Zonguldak büyük madenci Ankara’ya yürüyüşü; başta Turgut Özal olmak üzere hükümete büyük korku saldı.

 

Giderek işçi sınıfının sendikal birliğinin TÜRK-İŞ’te sağlanıyor olması sermaye sınıfına karşı yaptığı büyük eylemler; başta sermaye sınıfı olmak üzere; onun siyasi misyonerleri Turgut Özallar: TÜRK-İŞ’i kapatmamakla ne kadar hata yaptıklarını anladılar. Ve kapattıkları sendikaları geri açarak; TÜRK-İŞ’te sağlanmakta olan sendikal birliğin parçalanması için kolları sıvadılar.

 

Diğer yandan işçi sınıfının sendikal birliğini savunanlar, başta DİSK olmak üzere kapatılan sendikaların yöneticileriyle birebir görüşerek, adeta yalvararak: “kapatılan sendikaların hukuksal haklarını ve mal varlıklarını geri alın. Fakat sendikaları tekrar açmayın. TÜRK-İŞ’te sağlanan sendikal birliğin dağıtılmasına neden olmayın. Sermaye sınıflarının, taktik nedenlerle kapatmadığı TÜRK-İŞ’i; sakın ola  stratejik hata yaparak açmayın. Aldığınız mal varlıklarını, aynı işkolundaki sendikalara aktarın. Emperyalizmin görevlilerinin yaptığı yanlışı siz düzeltmeyin” dediğinde “doğru söylüyorsunuz” dediler.

 

1987 Yılında DİSK Genel Başkanı Abdullah Baştürk’e verilen Olof Palme barış ödülünü almak için O zamanki Genel Sekreter Fehmi Işıklar’la birlikte Stokcholm’e geldiklerinde DİSK’in yeniden açılmamasını konusunu görüştük. “Eğer Kemal Türkler yaşayıp sermayedar sınıfın yanlışlarıyla TÜRK-İŞ’te işçi sınıfının sendikal birliğinin sağlandığını görseydi; sevincinden zeybek oynardı. Kesinlikle DİSK’i geri açmazdı.” Dediğimde yine ”Doğru söylüyorsun” dediler.

 

Çok geçmeden ne yazık ki bu kişiler DİSK’i açma çalışmalarını başlattılar. Yurt içindeki ve dışındaki DİSK Yöneticilerini çağırarak maalesef TÜRK-İŞ’te oluşan sendikal birliği bölerek, DİSK’i açtılar.

 

Aynı kişiler, 1987 yılında SHP milletvekilliğinden istifa ederek, PKK’nın siyasi kolu HEP’in kuruluşunda bulundu. Ve Fehmi Işıklar da HEP Genel Başkalığına getirildi!

  

Geriye doğru bir an düşünelim, eğer TÜRK-İŞ’te oluşan işçi sınıfının sınıf sendikal birliği bölünmeseydi:

 

  • İşçi sınıfı, bir bütün tek bir işçi konfederasyonu çatısı altında örgütlenmiş olacaktı.
  • Ardı sıra memurların da tek bir memur konfederasyonu şemsiyesi altında toplanması sağlanacaktı
  • Çiftçiler, esnaf ve sanatkarlar da benzeri ve bütünlüklü örgütlenmeler içine sokulacaktı.
  • Aynı zamanda emekçiler, bu sendikal alt yapılar üzerinde emekten yana partilerini inşa edeceklerdi.
  • Etnik ve mezhep temelli partiler, sendikalar, dernekler ve vakıflar hayat bulamayacaktı.
  • AKP Gibi bir partinin ülkemizde iktidara getirilmesi hayal bile edilemeyecekti.
  • Özelleştirme adı altında başta KİT’ler olmak üzere, ülke kaynakları yağmalanmayacaktı.
  • ABD ve AB emperyalizminin BOP projesi kursaklarında kalacaktı. 
  • Örgütlü emekçi halkımızın öncülüğünde, Demokratik Devrim’in inşası yolunda çok yol alınacaktı.

 

Bir ülkede işçi sınıfının, sınıf sendikal birliği ne kadar yaşamsal değilmi?

                                                                         

DİSK’in 15. Genel Kuruluna damgasını vuran, bölücü gösterilerin etkisi devam ettiği için yazımızı sürdürüyoruz.

                                                                                                                                                          

DİSK, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu adı altında 13 Şubat 1967 yılında kurulduğunda; Adının başındaki DEVRİMCİ nitelemesinin doğru olup olmadığının değerlendirilmesi; tartışılması hele de kuruluş aşamasında kimse yeltenemedi. Çünkü sol sapmaların, yani küçük burjuva solcularının, devrimci sözcüğünü ağzından düşürmediği bir süreçte kuruldu.  

 

Bu nedenle DİSK’in adı, bir anlamda; kurulduğu süreçle özdeşleşmiştir.

 

Öte yandan isminin başında DEVRİMCİ tanımlamasının olmasına karşın, Kemal Türkler döneminde on yıl, izlenen doğru, ilkeli sendikal anlayış ve pratik; DİSK’in isminin tartışılmasını:  hiçbir zaman gündeme getirmedi. Tartışma konusu yaptırmadı. Tersine, DİSK adı; kamuoyunda bir sembol isim olarak kabul edildi. Benimsendi!

 

Gerçekte işçi sınıfının sınıf sendikalarının amaçlarıyla, devrimci bir sendika olması arasında direkt bir bağ var mı? Tek kelimeyle yoktur. Amacı emekçilerin ekonomik-demokratik haklarını savunması ve geliştirmesi gereken sendika, aynı zamanda siyasal iktidarın aracı olan devrimi amaçlayabilirmi? Kısaca bir sendikaya, yöneticilerine veya üyelerine devrimci ya da karşıdevrimci denilebilirmi? Denilemez. Çünkü çağımızda devrimler, gerçek halk demokrasisinin ürünüdür. Demokrasi mücadelesi, bir iktidar mücadelesidir. Ve devrimin anasıdır. Bu temelde siyasal iktidar savaşımının motor gücü tartışmasız, sendika, dernek ve benzerleri değil, siyasal örgüttür: Partidir. Sendikaysa ekonomik-demokratik haklar mücadelesiyle; siyasi örgütün demokrasi ve iktidar mücadelesine: dolayısıyla devrim mücadelesine güç katarak büyük destek vermiş olur.

 

 Nitekim Türkiye İşçi Partisini, sömürü düzenine karşı emekten yana parti yapan DİSK, Türkiye Öğretmenler Sendikası TÖS, Sağlık Memurları Sendikaları ve daha birçok sendikal kuruluşun bilinçli ve de  özverili desteğidir.

 

Emekçi sınıfların desteğiyle; Türkiye İşçi Partisi emekten yana yaptığı çalışmalarıyla, Türkiye de ve dünyada yarattığı siyasi ve sosyal depremin sarsıntısından etkilenen emperyalizm ve işbirlikçileri: 12 Mart darbesiyle karşı saldırıya geçti. Yasal ve anayasal önlemlerle sistem dışı emekten yana partilerin parlamentoya girmesini engelledi. Bir daha meclise girmemeleri için gerekli yasal önlemleri aldı. O gün bu gün emekten yana olduğunu söyleyen hiçbir parti meclis’e sokulmadı.

 

Neden ki 12 Mart 1971 öncesi memur sendikaları, ülkemizdeki sendikal mücadelenin mihenk taşlarıdır. Devlet tarafından mal varlıklarının gasp edilmesi ve yasaklanmaları egemen güçlere ne kadar korku saldıklarının göstergesidir.  12 Mart öncesi memur sendikalarının değerlendirilmesi ayrı bir yazı konusu.

 

Öte yanda Abdullah Baştürk’ün Genel Başkanlığındaki DİSK yönetimi, Maden-İş, Bank-Sen, Pektim-İş ve benzeri sınıf sendikacılığını ilke edinen diğer sendikaların tabanlarına; bu sendikaların yönetimlerinin TKP’li olduğunu söyleyerek: antikomünizm zehrini içirmeye giriştiler. Oysa Kemal Türkler başta olmak üzere adı geçen sendikaların genel başkanlarının hiç birisi TKP üyesi değildi. Kaldı ki üyesi bile olsa, onların en doğal demokratik hakkı değilmi; herhangi bir siyasi hareketi benimsemek? Görüldüğü gibi, Kemal Türklerden sonraki; DİSK Yönetimi kendi içine demokrat olmadı. Tersine DİSK’in kapılarını, sınıf sendikal anlayışa cepheden karşı olanlara ardına kadar açarak; DİSK’in temel ilkesini ayaklar altına aldı.

 

Öyle ki DİSK Yönetimi, giderek GENÇ-SEN gibi üretim ilişkileriyle bağı olmayan, EMEKLİ-SEN gibi  üretim ilişkileriyle bağı kalmayan kimselerden “sendika” adındaki oluşumları DİSK bünyesine alarak; uluslar arası genel geçerli sendikal ilkeleriyle: ILO (Uluslar arası Çalışma Örgütü) kriterlerini çiğnedi.

 

Birlik gibi, dernek gibi doğru örgütlenme alternatifleri olan emekliler ve gençler, neden kendileri için hiçbir işlevselliği olmayan sendikal bir örgütlenmeyle şaşırtılıyor?

 

DİSK, neden böylesi örgütlenmelerin sığınağı yapılıyor?

 

Emekçi sınıfların siyasi ve sendikal örgütlenmeleri: ne zaman tartışılacak?  Geç de olsa tartışmanın zamanı gelmedi mi?…

türkiye disk kurultay hasan fehmi mavi türkiye devrimci işçi sendikaları konfderasyonu
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
ATATÜRK: “ÖĞRETMENLER YENİ NESİL SİZİN ESERİNİZ OLACAKTIR”
ATATÜRK: “ÖĞRETMENLER YENİ NESİL SİZİN ESERİNİZ OLACAKTIR”
BUGÜN 5 ARALIK TÜRK KADININA SEÇME VE SEÇİLME HAKKININ TANINMASININ 90. YIL DÖNÜMÜ KUTLU OLSUN
BUGÜN 5 ARALIK TÜRK KADININA SEÇME VE SEÇİLME HAKKININ TANINMASININ 90. YIL DÖNÜMÜ KUTLU OLSUN