İSVEÇ POSTASI

Basın ve Kamuoyuna

MODERN BİR LİDERİN PORTRESİ: ATATÜRK VE DEMOKRATİK MEŞRUİYET

Atatürkçü Dünya Platformu olarak, son dönemde ülkemizde Mustafa Kemal Atatürk'ün tarihsel rolünü çarpıtan, ve çeşitli ülkelerdeki bazı eğitim kurumlarında, onu otoriter rejimlerle özdeşleştiren yaklaşımların yaygınlaşmasından derin kaygı duymaktayız. Özellikle Kanada’da bir okulda verilen ödevde, Atatürk’ün “diktatör” olarak nitelendirilmesi, yalnızca tarihsel gerçeklerle çelişmekle kalmayıp, aynı zamanda demokrasi, barış ve halk iradesi temelinde yükselen bir liderliği kavramsal olarak da yanlış yere konumlandırmaktadır. Bu nedenle, tarihsel kaynaklara, uluslararası tanınırlığa ve Atatürk’ün kendi ifadelerine dayanan bu açıklamayı kamuoyunun dikkatine sunuyoruz.

Atatürk’ü anlamak, yalnızca bir lideri değil; halk egemenliği, bilimsel düşünce ve barış temelinde yükselen çağdaş bir cumhuriyet vizyonunu anlamaktır.

Atatürk’ün liderliği, saltanattan cumhuriyete geçiş sürecinde halk iradesine dayalı bir modernleşme projesinin merkezindedir. 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti, meşruiyetini halktan alan laik ve anayasal bir devlet olarak yapılandırılmış, bu süreçte Atatürk, halkı doğrudan muhatap alan bir liderlik modeli geliştirmiştir.
1932 yılında toplanan I. Türk Tarih Kongresi’nin sonunda Marmara Köşkü”nde verilen çay’da, öğretmenlerden birinin Atatürk’e “Paşam! Birçok Avrupalı muharrirler yazdıklarında, eserlerinde sizi diktatör diye nitelendiriyorlar. Buna ne buyurursunuz?” sorusuna verdiği cevap:

“Ben diktatör değilim ve heveslisi de olmadım. Benim diktatör olmadığıma şuradan karar veriniz, ben diktatör olsaydım siz bana bu soruyu soramazdınız! “1932 (Kılıç Ali, Atatürk’ün Hususiyetleri, 1955, s.116)
,1935 yılında da:” Ben diktatör değilim. Benim kuvvetim olduğunu söylüyorlar; evet, bu doğrudur. Benim arzu edip de yapamayacağım hiçbir şey yoktur. Çünkü, ben zoraki ve insafsızca hareket etmek bilmem. Bence diktatör, diğerlerini iradesine boyun eğdirendir. Ben, kalpleri kırarak değil, kalpleri kazanarak yönetmek isterim” demiştir. (Ayın Tarihi, Sayı: 19, 1935

Onun liderlik anlayışı, kişisel otoriteyi değil, toplumsal rızayı ve bilimsel aklı esas alır. Bu yaklaşımın temelinde, şu sözü yatar:

“Benim söylediklerim bilimle ters düşerse bilimi seçin.”
Bu cümle, bireyin eleştirel aklını merkeze koyan, dogmadan uzak bir yönetim felsefesinin özetidir.

Atatürk'ün evrensel ölçekte gördüğü takdir de bu liderlik anlayışının sonucudur. 1981’in “Atatürk Yılı” ilan edildiği UNESCO açıklamasında şöyle denilmiştir:

“Atatürk, uluslararası anlayış, iş birliği ve barış yolunda çaba göstermiş üstün bir kişidir... İnsan haklarına, dünya barışına ve uluslararası dostluğa önderlik etmiştir.”

Bu evrensel itibarı pekiştiren en çarpıcı örneklerden biri, Yunanistan Başbakanı Eleftherios Venizelos’un 1934’te Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday göstermesidir. Savaş meydanlarında karşı karşıya gelmiş iki liderden birinin, barışçıl dönüşümlerin mimarını ödüle layık görmesi, tarihsel bellekte nadir görülen bir saygı ifadesidir. Benzer biçimde, Atatürk’ün reformları İran’dan Hindistan’a, Mısır’dan Afganistan’a kadar birçok ülkede örnek alınmıştır.

Kadınlara tanınan siyasi haklardan laik eğitime, çağdaş hukuk sisteminden uluslararası barışa dek uzanan bu liderlik çizgisi, otoriter rejimlerin değil, demokratik meşruiyetin bir tezahürüdür. “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi, yalnızca bir dış politika vizyonu değil; insanlık için evrensel bir barış çağrısıdır.

Bu nedenlerle, Atatürk'ü otoriterlikle ilişkilendirmek, tarihsel bağlamı, toplumsal gerçekliği ve kavramsal bütünlüğü görmezden gelen indirgemeci bir yaklaşım olacaktır. O, halkıyla birlikte yürüyen, bilimi esas alan, barışın dilini konuşan çağdaş bir liderdir.

Atatürkçü Dünya Platformu olarak, tüm dünyaya barış, eşitlik ve ilerleme yolunda örnek olmuş bir liderin isminin tarihsel bağlamdan kopuk biçimde çarpıtılmasına karşı durmaya devam edeceğiz. Atatürk, yalnızca Türk milletinin değil; insanlık tarihinin ortak değerleriyle örtüşen bir liderlik anlayışının temsilcisidir. Uluslararası kamuoyunu, eğitim ve araştırma alanlarında tarihi kişilikleri değerlendirirken ideolojik önyargılardan uzak, bilimsel ve evrensel ölçütlere bağlı kalmaya davet ediyoruz.

Atatürkçü Düşünce Dünya PLatformu-- ADDP