İSVEÇ POSTASI
İran ve Hamaney
Naim Babüroğlu
4 Kasım 1964...
Muhalif dini lider Ayetullah Humeyni, İran Şahı Rıza Pehlevi tarafından Türkiye’ye sürgüne gönderildi.
Önce Ankara’ya, 12 Kasım 1964’te 12 ay kalacağı Bursa’ya götürüldü.
5 Ekim 1965’te, Irak’a geçti.
Ardından, 6 Ekim 1978’de Paris’e gitti.
★★★
Ağustos 1978...
ABD Merkezi İstihbarat Örgütü (CIA), İran’la ilgili hazırladığı raporu Beyaz Saray’a verdi.
Raporda, İran’da bir devrim olasılığının bulunmadığı
belirtiliyordu.
CIA’nın yanıldığı, kısa sürede ortaya çıktı.
Ve birkaç hafta içerisinde, İran’da sokak gösterileri başladı.
★★★
Ocak 1979...
İran Şahı Rıza Pehlevi, ülkeyi terk etmek zorunda kaldı, Mısır’a gitti.
Ayetullah Humeyni, Paris’te sürgündeydi.
1 Şubat 1979’da İran’a döndü.
★★★
Humeyni’yi, yaklaşık iki milyon kişi karşıladı.
Entelektüeller, Marksistler, sosyalistler, solcular Humeyni’yi Şah’a karşı olan muhalefeti birleştirebilecek anti-emperyalist bir lider olarak gördü.
Ve başlangıçta onu
desteklediler.
★★★
Sol ve entelektüel kesim, “Siyasal İslam”ı ciddiye almadı, kültürel amacını öngöremedi.
Sonuçta, İran devrimi solun da entelektüel kesimin de
sonu oldu.
★★★
Devrimden sonra, kökü Pers İmparatorluğu’na dayanan İran ordusu, Humeyni’nin güvenini kazanamadı.
Çok sayıda general idam edildi.
Ordudan seküler kadro tasfiye edildi.
★★★
Mollalar daha da ileri gittiler...
Köklü bir birikime sahip orduya güvenmediklerinden, kendilerini koruyacak paralel bir ordu kurdu.
Devrim Muhafızları Ordusu...
Köklü ordu üvey, Devrim Muhafızları Ordusu öz evlat oldu.
★★★
3 Haziran 1989...
Humeyni vefat etti, yerine İran Dini Lideri olarak Hamaney seçildi.
Hamaney döneminde radikalleşme daha da arttı...
Devrim Muhafızları’nın bünyesinde, paralel bir istihbarat örgütü de oluşturuldu.
İran’da paralel bir ordudan sonra, paralel bir istihbarat örgütü de kurulmuş oldu.
★★★
Klasik İran ordusu askerleri düşük maaş alırken, Devrim Muhafızları personeline daha yüksek ücret verildi.
Devrim Muhafızları, ayrıca çeşitli fonlardan ve kaynaklardan da desteklendi.
Ve köklü tarihe sahip İran ordusunun gücü zayıfladı, moral motivasyon dibe vurdu.
★★★
En önemlisi...
“Liyakat”ın yerini “biat”aldı.
Devrim Muhafızları Ordusu, inşaat, enerji, petrol, taşımacılık, bankacılık, telekomünikasyon gibi birçok sektörde şirketler ağına sahip bir kurum haline geldi.
Bazı kaynaklara göre, Devrim Muhafızları Ordusu’nun İran ekonomisinin yaklaşık yüzde 20-40’ını kontrol ettiği belirtilir.
Askerlik ve savaş sanatından uzaklaşmanın bedeli, elbette ağır olacaktı.
★★★
1979’da İran için ABD, “Şeytan ve Düşman”; ABD için İran, “Ezeli Düşman” olmuştu.
★★★
1979’dan 22 yıl sonra, Eylül 2001...
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yedi ülkenin dağıtılmasını emreden çok gizli bir belge üzerinde çalışıyordu.
Dönemin NATO Komutanı, ABD’li Orgeneral Wesley Clark bu belgeyi görünce büyük şaşkınlık yaşar.
★★★
2001’den 6 yıl sonra, 2007...
Wesley Clark, 2007’de ABD Başkan aday adayı olur.
TV’de yaptığı bir röportajda, canlı yayında bu çok gizli belgeyi açıklar:
“11 Eylül’den 10 gün sonra, Pentagon’a gittim. Alt kata indim. Generallerden biri, beni içeri çağırdı... O sıralar, Afganistan’ı bombalıyorduk.
‘Hala Irak’la savaşa girme durumunda mıyız’, diye sordum.
‘Daha da kötüsü’ dedi.
Masasına uzandı, bir kâğıt aldı.
‘Bunu az önce yukarıdan aldım.’
Irak’la başlayıp, Suriye, Lübnan, Libya, Somali ve Sudan’la devam edip İran’la bitecek yedi ülkeyi nasıl
ele geçireceğimizi anlatan bir not...”
Makalenin devamını okumak için linki tıklayınız:
