İSVEÇ POSTASI
Çanakkale: Cumhuriyet’in ön sözü
Naim Babüroğlu
Birinci Dünya Savaşı’nda, Osmanlı Devleti’nin savaştığı cephelerden biri de Çanakkale...
★★★
18 Mart 1915 Perşembe, güneşli bir günün sabahında, işgal ordusu gemileri Yunanistan’ın Gökçeada, Bozcaada ve Limni Adası’ndan hareket ettiler.
Saat 10.05’te, donanmanın öncü gemileri Çanakkale Boğazı’ndan içeriye girmeye başladı.
Hedef, Osmanlı’nın başkenti İstanbul’un işgaliydi.
★★★
Boğaz’daki Türk savunmasından, Cevat Paşa (Çobanlı) komutasındaki Müstahkem Mevki Komutanlığı sorumluydu.
Nusret mayın gemisi, gemilerin manevra yaptıkları Erenköy Koyu’nun tam burnu istikametinde, 7-8 Mart 1915 gecesi sabah saat 3.20’de 26 mayın döşemişti.
Bu mayınlardan habersiz işgal donanması, Çanakkale Boğazı’nı rahatça geçeceğinden emindi.
★★★
Döşenen mayınlar, görevlerini eksiksiz yaptılar.
18 Mart 1915’te akşam karanlığı basarken, 200 yılın yenilmez İngiliz donanması daha ilk günde donanmasının üçte birini kaybetti.
18 Mart Deniz Zaferi’nin gerçek kahramanı, Nusret mayın gemisidir.
Türk topçusunun başarısı da önemli bir yer tutar.
18 Mart günü işgal kuvvetleri, 800 kişilik zayiat verirler.
Türk tarafının kaybı ise, 26 şehit ve 53 yaralıdır.
★★★
18 Mart 1915, Türklerin uzun zamandır kazandığı ilk zaferdi.
Büyük Britanya İmparatorluğu içinse, bu yenilgi büyük bir travmaydı.
İngiltere Deniz Kuvvetleri Bakanı Churchill, şunları söyler:
“1915 yılında dört-beş bin harp gemisi denizlerde dolaşmakta idi. Fakat bunların hiçbiri Nusret’in döktüğü mayınlar kadar savaşın devamına ve düşmanın istikbaline etkili olacak bir başarı gösterememiştir.”
★★★
İşgal kuvvetleri, Boğazı sadece donanmayla geçemeyeceklerini anlarlar.
25 Nisan 1915’te, Gelibolu Yarımadası’nı işgal etmek üzere Kara Harekâtı başlatırlar.
Fakat hedeflerine ulaşmadan büyük bir yenilgiyle, 9 Ocak 1916’da geri çekilirler.
Alman Ordu Komutanı’nın büyük tuzağı
Çanakkale cephesinde, 26 Mart 1915’e kadar emir-komuta Türk komutanların elindeydi.
Türk komutanların hazırladığı savunma planında, düşmanın, henüz denizde iken karşılanması ve karaya çıkması engellenecekti.
★★★
Enver Paşa, 26 Mart 1915’te Alman General Liman von Sanders’i, Çanakkale Cephesi’nden sorumlu 5’inci Ordu Komutanı olarak görevlendirir.
Sanders’in ilk işi, Türk komutanların hazırladıkları savunma planını değiştirmekti.
Enver Paşa, Alman komutanın planını onaylar.
★★★
Alman Ordu Komutanı’nın savunma planına, Türk komutanlar şiddetle itiraz ederler.
Yarbay Mustafa Kemal, 3 Mayıs 1915’te doğrudan Enver Paşa’ya bu konuda bir mektup gönderir.
Alman komutanın hazırladığı planın bir felakete yol açacağını yazar.
Ancak, Enver Paşa bu feryatları duymaz.
Çünkü, Alman hayranlığı ağır basar.
Makalenin devamını okumak için linki tıklayınız:
