Cumhuriyeti’miz 100’üncü yılını doldurmasına sayılı günler kaldı. Bu konuda gerek ülkemizde gerekse yurt dışındaki Cumhuriyet sevdalıları çeşitli birbirinden anlamlı ve güzel etkinlikler düzlemektedirler. 100’üncü yılda da Cumhuriyeti’miz ve O’nun kurucu lideri M. K. Atatürk üzerine devrimlerine farklı açılardan yaklaşan yayınlar dikkati çekmektedir. Bunlardan biri de İsveç’in başkenti Stockholm’da çalışmalarını sürdüren İsveç Türk Üniversiteliler ve Akademisyenler Derneği’dir. Dernek, “Cumhuriyet’in Yüzüncü yılında Türkiye Cumhuriyeti Üzerine Makaleler” adlı bir kitap yayımlamıştır.
Kitabın ön söz’ü Türkiye Stockholm Büyükelçisi Sayın Yönet Can Tezel tarafından yazılmıştır. Sayın Büyükelçi, kitabın hazırlanmasına ve makaleleriyle katkı koyanlara teşekkür ettikten sonra, “Cumhuriyet’in yüzüncü yılı,sadece Türk Milleti için değil başkaülkeler için de önem arz eden ulus-devlete geöiş sürecimiz ve yüz yıllık pratiğimiz hakkında önemli bir değerlendirme yapma fırsatısunuyor bizlere. Bu yayın, böyle bir kapsamlı değerlendirmeye farklı açılardan katkı sunacak çalışmalardan oluşuyor” görüşüne haklı olarak yer veriyor.
Sayın Büyükelçi devamla, “Tarihsel olayların kendi bağlamında değerlendirmeyi tercih ettiğimizde daha iyi takdir edilen Cumhuriyet’insunduğu kazanımlarıburada sıralamaya gerek yok. Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğindeki kadroların Türk Milleti için arzu ettiği daha yüksek siyasi, ekonomik ve sosyal standartlara ulaşmanın çağdaş bir yolu olarak gördükleri Cumhuriyet projesi yeni bir iddia, vizyon ve bunuhayata geçirmeyi sağlayacak kurumlar manzumesi öngörmekteydi” değerlendirmesi yapıyor. Ayrıca 15 tane genel ve soyut öneriler sunuyor.
Kitapta Cumhuriyeti’miz üzerine çeşitli makaleler yer alıyor. Makale yazarları gerek ülkemiz ve gerekse ülkemiz dışında İsveç, İtalya, Belçika, Amerika’daki üniversitelerde yüksek lisan ve doktora çalışmaları yapan, dersler veren akademisyenlerden oluşuyor. Yazarların ele aldıkları ve üzerinde çalıştıkları konular her açıdan Cumhuriyeti’mizin anlaşılmasına büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ün kurarak ve sonsuza kadar yaşayacağına inandığı Cumhuriyeti’mizin felsefesine önemli katkılar sunuyor.
Kitapta yer alan makaler incelendiği zaman görülüyor ki, bazı konular şimdiye kadar yeterince ele alınmamış ya da üstün körü üzerinde durulmuş. Bu açılardan da bakıldığı zaman hacmi az olsa da önemli bir boşluğu doldurduğu kanısındayım.
İstanbul Beykent Üniversitesi Öğretim Görevlisi Hakan Dumlu, “Tarihsel Açıdan KKTC’nin Tanınma Sorunsalı” adlı makalesi Kıbrıs davamızın çözümsüzlüğü ve sadece Türkiye tarafından tanınmış olası sorunu çok güzel ortaya koyuyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler ve Batı’nın ikiyüzlülüğünü gözler önüne seriyor. Aynı biçim Brüksel Serbest Üniversitesi Öğretim Görevlisi Chris Selçuk Erenerol, ülkemizde çok az bilinen “Türk Ortodoksları ve Cumhuriyet’in İlanı Öncesi Laikliğin İnşası” adlı konuyu ele alarak, açıklığa kavuşturuyor, bize önemli bilgiler veriyor. Erenerol, “Büyük Kavimler Göçü’nden itibaren, Ural-Altay bölgesinden kuzey steplerini aşarak Anadolu’ya, Balkanlara ve Avrupa’nın birçok yerine akınlarla gelmiş olan Kıpçak Türkleri yüzyıllar boyunca farklı toplumlarla kaynaşmış ve yeni yönetimler kurmuştur. 1071’de kazanılan Malazgirt Zaferi’nde büyük rol oynamış Peçenekler ve farklı Türk Hristiyan boyları, o tarihten günümüze kadar bu coğrafyada Müslüman Türklerle beraber yaşamıştır” Makaleden, Papa Eftim efendinin hem Türkçeye verdiği önem hem de Yunan Ortodoks Patriği’nin asimilasyon politikalarına karşı çıkarak Kurtuluş Savaşı’mızda Atatürk’ü desteklemesini – bizim başı sarıklıların Yunan Ordusu’na destek vermesini lanetlerken- bu insanı büyük takdirle karşılıyorsunuz.Burada Papa Eftim Efendiyi saygıyla anıyorum.
Kitaptaki diğer makalelerin başlıklarına bir göz attığımız zaman, kitabın değeri kendiliğinden ortaya çıkıyor. Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Alkan Özdemir, “II.Dünya Savaşı ArifesindeTürk Dış Politikası ve Türkiye’ye sığınan Alman Bilim İnsanları”, Milano Üniversitesi Öğretim Görevlisi Selin Topkaya, “Kemalist Türkiye’nin Denizleşme Vizyonu (1923-1938)”, Kaliforniya Üniversitesi Tarih Bölümü Doktora Öğrencisi Serkan Oğul Tuna, “Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Dünyası”, Koç Üniversitesi Tarih Bölümü Doktora Öğrencisi Murathan Zorcu, “Cumhuriyetin ilk Elli Yılında Alaturka Müzik (1923-1973)” makalelerini büyük bir haz alarak okuyacak ve aynı zamanda da yapılan işleri bugün ile karşılaştırma olanağına sahip olarak karşılaştırma yapma şansını da elde edeceksiniz.
Kitap düşüncesinin ortaya çıkması, hazırlanması, konuların belirlenmesi ve makale sahiplerine ulaşmak gibi büyük çaba isteyen işler için zaman ayıran, kafa yoran İsveç Türk Üniversiteliler ve Akademisyenler Derneği’ne ve güzel ve amlamı ön söz için sayın büyükelçimize çok teşekkür ediyorum. Derneğin bundan sonraki çalışmalarında başarılar diliyorum.
Not: Kitaba dijital olarak www.tsaf.se linkinden ulaşabilirsiniz.
